Uzależnionym od alkoholu nikt nie staje się w ciągu jednego dnia, dlatego badacze sugerują, że alkoholizm można przewidzieć. Lekarz Elvin Morton Jellinek na podstawie swojej wieloletniej praktyki wysnuł wniosek, że każdą z faz alkoholizmu poprzedzają charakterystyczne symptomy ostrzegawcze.

Faza pierwsza- prealkoholowa
Ta faza znana jest także pod nazwą wstępna. Może się ona rozwijać nawet przez kilka lat, a osoba potencjalnie zagrożona alkoholizmem ani jej najbliższe otoczenie, mogą nie postrzegać, pojawiających się symptomów, świadczących o występowaniu choroby alkoholowej. Ten etap nie wyróżnia się jakimiś objawami, które nie występowałyby u osoby, która spożywa alkohol okazjonalnie. W tym czasie człowiek zagrożony alkoholizmem obserwuje u siebie głównie zachowania, świadczące o tym, że spożywanie trunków powoduje u niego poprawienie nastroju i ogólne odprężenie. W tej fazie osoby nie starają się pić w samotności a wręcz przeciwnie – szukają pretekstu, by znaleźć się w grupie ludzi np. na imprezie lub w barze. W miarę upływu czasu potencjalny alkoholik nie może sobie poradzić ze stresem lub napięciem, bez sięgnięcia po porcję trunku.

Faza druga - ostrzegawcza
Cechą charakterystyczną, rozpoczynającą wystąpienie tej fazy jest pojawienie się tzw. luki pamięciowej. Stan ten potocznie nazywany jest „urwaniem filmu” i wyróżnia się tym, że u potencjalnego alkoholika nie jest obserwowana utrata przytomności, ale nie pamięta on, co miało miejsce po upojeniu się alkoholem. Fazę tę wyróżnia występowanie „palimpsestu” nawet po zażyciu niewielkiej dawki alkoholu. Okres ten, charakteryzuje się także stawianiem i inicjowaniem tzw. kolejek i zwiększeniem tempa picia alkoholu, spożywaniem trunku w samotności, nagłą zmianą zachowania osoby pijącej. Pojawia się również picie bez okazji. Charakterystyczną cechą tej fazy jest także pojawienie się wyrzutów sumienia po wypiciu alkoholu oraz świadomość, że pijemy zbyt wiele. Jednocześnie osoba ta nie dopuszcza do siebie faktu, że ma problem z alkoholem i na każdym kroku szuka dla siebie usprawiedliwienia.

Faza trzecia-krytyczna
Rozpoczyna się z momentem, kiedy alkoholik traci zupełnie kontrolę nad tym, ile pije alkoholu. Zapewnienia, które składa sobie i swoim bliskim, nie są w stanie powstrzymać go od sięgnięcia po kieliszek. W tej fazie występują jeszcze krótkie stany abstynencji, jednakże szybko się one kończą. Centrum zainteresowania danej osoby, na tym etapie, staje się alkohol - możliwość jego kupienia i wypicia oraz sposoby zbierania pieniędzy na ten cel. Alkoholik zupełnie nie interesuje się swoim otoczeniem i zaczyna zaniedbywać swoich bliskich oraz zobowiązania zawodowe. Charakterystyczne jest wtedy także wystąpienie głodu alkoholowego oraz dalsze szukanie usprawiedliwienia nałogu. Gwałtownie spada umiejętność samooceny u alkoholika.

Faza czwarta - przewlekła
Znana jest ona także pod nazwą chroniczna. Jest to najbardziej zaawansowana faza alkoholizmu, która wyróżnia się pozbyciem przez alkoholika wyrzutów sumienia i wszelkich zahamowań. Picie rozpoczyna się już rano i drastycznie maleje tolerancja organizmu na trunek - jego niewielka dawka powoduje odurzenie. Taki stan wywołuje stopniowe wyniszczenie całego organizmu, przede wszystkim układu nerwowego. Wszelkie próby odstawienia alkoholu kończą się wystąpieniem dokuczliwych objawów, składających się na zespół abstynencyjny. Na tym etapie może wystąpić także psychoza alkoholowa. Alkoholik na tym etapie coraz częściej przebywa w izbie wytrzeźwień czy w szpitalu. Z powodu braku pieniędzy sięga po zamienniki alkoholowe. Wyniszczenie organizmu może doprowadzić wówczas do śmierci.

Specjaliści na co dzień, mający kontakt z osobami uzależnionymi od alkoholu, jednogłośnie podkreślają, że skuteczne leczenie można podjąć na każdym etapie choroby. Bardzo ważną rolę odgrywają wówczas: odpowiednie odtruwanie poalkoholowe, podjęcie psychoterapii oraz właściwe reakcje i wsparcie najbliższego otoczenia, ale również leczenie farmakologiczne z pomocą takich medykamentów, jak Naltrexone.