Zdaniem Krajowego Biura Do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii najważniejszą kwestią w przeciwdziałaniu problemom narkomanii jest profilaktyka uzależnień. Należy wprowadzić efektywne i skuteczne metody, które zasadzają się na trzech podstawowych filarach, definiujących profilaktykę uzależnień w XXI wieku. Postępowanie, mające na celu zapobieganie rozwojowi uzależnień od substancji odrzucających, narkotycznych oraz psychotropowych posiada źródło teoretyczne w literaturze, traktującej o narkotykach oraz opisującej przyczyny i skutki ryzykownych zachowań i eksperymentów z narkotykami. Krajowe Biuro Do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii ustaliło trzy bazowe strategie, mające na celu przeciwdziałanie rozwojowi narkomanii. Pierwszą z nich jest edukacja normatywna. Jej zasadą jej potęgowanie oraz wykształcenie odpowiednich norm wobec stosowania substancji narkotycznych. W jej ramach działanie niedopuszczalne ma zostać zmienione na pożądane. Celem edukacji normatywnej jest obalenie mitów oraz powszechnie obowiązującej opinii, która wnosi, iż wszyscy młodzi ludzie mają kontakt z narkotykami oraz zażywają je podczas imprez towarzyskich i spotkań z przyjaciółmi. Przeciwwagą do tych twierdzeń mają być wyniki badań epidemiologicznych, które nie potwierdzają powyższych opinii. Strategia ta ma uzasadnienie w Teoriach Uzasadnionego Działania autorstwa I. Ajzena oraz M. Fishbeina z 1980 roku. Kolejną strategią jest wprowadzenie edukacji rówieśniczej, mającej na celu działania w obszarze profilaktycznego uświadomienia liderów i przywódców duchowych wielu popularnych grup młodzieżowych. Osoby z tak dużym autorytetem i posłuchem wśród osób młodych, potrafią przekazać im odpowiednie nawyki oraz udzielić stosownej reprymendy, gdy zauważą zachowania uznane za niepożądane. Przywódcy i liderzy grup rówieśniczych mogą znacząco zmienić podejście młodych osób do zażywania narkotyków, głównie poprzez wskazanie im alternatywnych metod zaspokajania potrzeb bycia akceptowanym, lubianym oraz docenianym w grupie rówieśniczej. Poprzez dyskusję, naśladownictwo oraz wspólne działanie, liderzy mają szansę nawrócić całe grupy młodzieżowe na drogę, zmierzającą do wyzwolenia się z nałogu narkotykowego oraz niedopuszczenia do eksperymentowania z tego typu substancjami.

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ – MOCNE UDERZENIE W ROSNĄCY PROBLEM NARKOTYKOWY

Postawą teoretyczną tej strategii jest dzieło autorstwa A. Bandury z 1986 roku pod tytułem - Teoria Społecznego Uczenia Się. Krajowe Biuro Do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii wybrało, w ramach szeroko zakrojonego programu profilaktyki, strategię przekazu informacji, która daje szansę na dogłębne poznanie problemu zażywania substancji odurzających oraz konsekwencji stosowania tego typu środków. Strategia pozwala także na pełne doinformowanie osób o możliwościach uzyskania pomocy w problemie narkotykom. Celem kolejnej strategii jest wykształcenie odpowiednich nawyków i umiejętności życiowych – asertywności, komunikacji, określania priorytetów życiowych, samorozwoju, empatii, samoakceptacji itp. Podstawą teoretyczną jest tutaj Teoria Zachowań Problemowych, autorstwa R. Jessora, która pochodzi z 1987 roku. Przeciwdziałanie problemowi narkomanii ma polegać także na wprowadzeniu strategii alternatyw, w której to młodzież ma poznać nowe, ciekawe i pasjonujące sposoby na spędzanie wolnego czasu, bez wspomagania i poprawiania nastroju w postaci używek narkotykowych. Mają to być zajęcia artystyczne i kulturalne. Strategia wywodzi się z Teorii Zachowań Problemowych. J. Bowlby w roku 1973 stworzył Teorię Przywiązania, która posłużyła do stworzenia strategii rozwijania umiejętności wychowawczych. Ma to na celu edukację w grupie pedagogów, rodziców i opiekunów w celu lepszego rozumienia trudnego okresu dorastania i nawiązania kontaktu z nastolatkami. Przedostatnią strategią, która przyświecała programowi profilaktyki uzależnień narkotykowych jest strategia rozwoju zasobów środowiskowych, która ma wprowadzić zmiany w przepisach prawnych oraz w budowaniu sieci instytucji, które mają przeciwdziałać narkomanii. Podstawą tej strategii jest Teoria Odporności autorstwa M/ Ruttera oraz N. Garmezy’ego z lat 1979 – 1985.

Efektowność wyżej wymienionych strategii została już potwierdzona w licznych badaniach naukowych i analizach. Jeden program może zawierać kilka strategii jednocześnie. Wybór którejkolwiek z nich powinien być motywowany celem, jaki przyświeca osobie, która buduje dany program profilaktyczny, przeciwdziałający narkomanii.